Blog
Süblimasyon baskı nedir, kupaya nasıl yapılır?
Kısa cevap: Süblimasyon baskı, özel bir mürekkebin ısıyla gaza dönüşüp kupanın yüzeyindeki ince polyester kaplamaya işlediği bir baskı yöntemidir. Mürekkep yüzeyin üstünde bir katman oluşturmaz, kaplamanın içine girer. Bu yüzden baskı soyulmaz, kazınmaz ve bulaşık makinesine dayanır. Fotoğraflı ve isimli kupaların büyük çoğunluğu bu yöntemle basılır.
“Süblimasyon” ne demek?
Süblimasyon, bir maddenin sıvı hâle geçmeden katıdan doğrudan gaza dönüşmesidir. Gündelik hayattan en bilinen örnekler kuru buz ve naftalindir: ikisi de erimez, doğrudan buharlaşır. Süblimasyon mürekkebi de ısıtıldığında aynısını yapar. Kâğıttaki mürekkep gaza dönüşür, karşısındaki kaplamaya geçer ve soğuyunca orada katı hâle gelerek kalır.
Kupaya süblimasyon baskı adım adım
- Transfer kâğıdına baskı. Tasarım, süblimasyon mürekkebi kullanan bir yazıcıyla özel bir kâğıda ayna görüntüsü olarak basılır. Bu aşamada renkler soluk görünür; asıl renkler ısıyla ortaya çıkar.
- Kupaya sarma. Kâğıt, baskılı yüzü kupaya bakacak şekilde gövdeye sarılır ve ısıya dayanıklı bantla sabitlenir. Kaymaması önemlidir; kayan kâğıt bulanık baskı demektir.
- Isı presi. Kupa, kupa presinin ısıtıcı ceketine yerleştirilir. Genellikle 180–200 °C civarında, birkaç dakika boyunca ısı ve basınç uygulanır.
- Gaza dönüşme ve işleme. Bu sıcaklıkta mürekkep gaza dönüşür, aynı anda ısınan polyester kaplamanın gözenekleri açılır ve mürekkep kaplamanın içine girer.
- Soğuma. Kupa presten çıkınca kâğıt çıkarılır ve kupa soğumaya bırakılır. Kaplamanın gözenekleri kapanır; mürekkep artık kaplamanın bir parçasıdır.
Neden her kupaya basılamaz?
Süblimasyon mürekkebi yalnızca polyester gibi polimer yüzeylere tutunur. Sıradan bir mutfak kupasının sırlı seramik yüzeyine bu yöntemle baskı yapılamaz. Bu yüzden süblimasyon kupaları, yüzeyi baştan özel bir kaplamayla kaplanmış kupalardır. Aynı nedenle süblimasyon, pamuklu bir tişörtte değil, polyester bir kumaşta işe yarar.
Beyaz mürekkep yoktur
Süblimasyonun en önemli kuralı: beyaz basılamaz. Mürekkep şeffaftır ve altındaki zeminin rengini değiştirerek görünür. Tasarımında beyaz görünen her yer aslında kupanın kendi beyazıdır. Bunun üç sonucu var:
- Beyaz kupada fotoğraflar canlı ve doğal görünür.
- Dışı koyu renkli bir kupaya fotoğraf basmak mümkün değildir. Sanahediyem’de de bu yüzden beyaz kupaya basıyoruz; dışı koyu olan tek kupamız sihirli kupa, onda da baskı ısınınca şeffaflaşan siyah kaplamanın altında durur.
- Beyaz bir yazı, ancak renkli bir zeminin içine “boşluk” olarak bırakılarak elde edilir.
Renkler ekranda gördüğün gibi mi çıkar?
Süblimasyon canlı ve geniş bir renk yelpazesi verir; fotoğraflar için çok uygundur. Yine de telefon ekranı arkadan aydınlatıldığı için her şeyi biraz daha parlak gösterir; baskıda aynı fotoğraf bir ton koyu görünebilir. Kurumsal renklerin birebir eşleşmesi gereken işlerde (Pantone gibi) süblimasyon en yakın tonu verir ama tam eşleşmeyi garanti etmez. Bu yüzden önemli bir renk varsa sipariş vermeden önce WhatsApp’tan sor.
Ne kadar dayanıklı?
Baskı kaplamanın içinde olduğu için tırnakla kazınmaz, bulaşık makinesinde soyulmaz. Yıllar içinde baskıyı en çok yıpratanlar çok sıcak programlarda sık yıkama, aşındırıcı temizleyiciler ve uzun süre doğrudan güneş ışığıdır. Elde, yumuşak süngerle yıkanan bir süblimasyon kupası renklerini çok uzun süre korur.
Diğer kupa baskı yöntemleriyle karşılaştırma
| Yöntem | Nasıl çalışır? | Fotoğraf | Tek adet | Dayanıklılık | En uygun olduğu iş |
|---|---|---|---|---|---|
| Süblimasyon | Mürekkep ısıyla kaplamanın içine işler | Çok iyi | Uygun | Yüksek | Fotoğraflı, isimli, kişiye özel kupalar |
| UV baskı | Mürekkep yüzeyde UV ışıkla kurutulur | İyi | Uygun | Orta | Kaplamasız ya da koyu renkli kupalar |
| Serigrafi (elek baskı) | Her renk için ayrı kalıpla boya basılır | Uygun değil | Uygun değil | Yüksek | Az renkli logolar, yüksek adetler |
| Dekal ve fırınlama | Seramik çıkartma kupaya yapıştırılıp fırında pişirilir | İyi | Pahalı | Çok yüksek | Restoran ve otel kupaları, büyük seriler |
| Lazer kazıma | Kaplama ya da yüzey lazerle kazınır | Uygun değil | Uygun | Çok yüksek | Metal termoslar ve kazıma yazılar |
Tablodaki değerlendirmeler genel eğilimlerdir; aynı yöntemin kalitesi kullanılan malzemeye ve atölyeye göre değişir.
Kaliteli bir süblimasyon baskısını nasıl anlarsın?
Aynı yöntemle basılan iki kupa arasında bile fark olabilir. Elindeki kupaya bakarken şunlara dikkat et:
- Kenarlar keskin mi? Yazıların ve fotoğrafın kenarları bulanık ya da gölgeli görünüyorsa transfer kâğıdı baskı sırasında kaymış olabilir.
- Renk her yerde eşit mi? Kulpa yakın bölgelerde ya da alt kenarda soluk şeritler, presin kupayı her noktada eşit ısıtmadığını gösterir.
- Yüzey pürüzsüz mü? Parmağını baskının üzerinde gezdirdiğinde bir katman ya da kabarıklık hissetmemelisin; süblimasyonda baskı yüzeyin içindedir.
- Beyazlar temiz mi? Baskısız kalması gereken yerlerde sarımsı ya da gri bir ton, mürekkebin istenmeyen yerlere de geçtiğini gösterir.
Bu kusurlardan birini görürsen bu bir üretim hatasıdır; kişiye özel ürünlerde bile değişim hakkın vardır.
Neden süblimasyon?
Kişiye özel kupalarda her kupa farklıdır: başka bir fotoğraf, başka bir isim. Süblimasyon kalıp gerektirmediği için tek bir kupayı da yüz kupayı da aynı özenle basmayı mümkün kılar; fotoğrafları canlı renkleriyle aktarır ve günlük kullanıma dayanır. Sanahediyem’deki beyaz ve sihirli kupaların ikisi de bu yöntemle basılır.
Kendi kupanı tasarlamak istersen kupa tasarla sayfasından başlayabilirsin. Fotoğrafını seçerken fotoğraf seçimi yazımız işine yarayacaktır.
Süblimasyonla basılan bütün kupa modellerini ve fiyatlarını kupa bardak modelleri sayfasında bulursun.
Son güncelleme:
Sık sorulan sorular
Süblimasyon baskı bulaşık makinesine dayanıklı mı?
Evet. Baskı yüzeyin üstünde değil, kaplamanın içinde olduğu için makinede soyulmaz. Yine de yıllar içinde sıcak su ve deterjan renkleri bir miktar soldurabilir; renkleri uzun süre canlı tutmak için elde yıkamak daha iyidir.
Süblimasyon baskı soyulur ya da çıkar mı?
Soyulmaz. Mürekkep kaplamanın içine işlediği için tırnakla ya da kaşıkla kazınmaz. Kaplamanın kendisini aşındıran çok sert temizleyiciler ise baskıyı da zamanla aşındırabilir.
Siyah ya da renkli bir kupaya süblimasyon baskı yapılır mı?
Süblimasyonda beyaz mürekkep yoktur ve mürekkep şeffaftır; bu yüzden baskı açık renkli zeminlerde canlı görünür. Koyu bir kupanın dışına basılan fotoğraf neredeyse görünmez. Sihirli kupa bu kuralın istisnası gibi görünse de orada baskı, ısınınca şeffaflaşan siyah kaplamanın altındaki açık zemine yapılır.
Süblimasyon ile UV baskı arasındaki fark nedir?
UV baskıda mürekkep yüzeyin üstünde katman olarak kurur; süblimasyonda ise kaplamanın içine işler. UV baskı her yüzeye basabilir ama bulaşık makinesinde ve uzun kullanımda daha çabuk aşınabilir. Fotoğraflı tek kupalar için süblimasyon daha uygun bir yöntemdir.