Öğretmenler Günü’nde kural: hediye sembolik olsun

Kısaca

• Devlet okulundaki öğretmen kamu görevlisidir. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri Yönetmeliği’ne göre temel ilke, kamu görevlisine hediye verilmemesidir.
• Yönetmelik, hizmetten yararlananların (öğrenci ve velilerin) vereceği her türlü eşya, giysi, takı ve gıda hediyesini yasak kapsamında sayar; kitap, dergi ve takvim ise yasağın dışındadır.
• MEB’in mesleki etik ilkeleri, Öğretmenler Günü gibi özel günlerde verilen, maddi değeri olmayan sembolik hediyeleri bu kuralın dışında tutar. MEB’in 8 Ekim 2026 tarihli genelgesi 24 Kasım hediyelerinde bu ilkelere uyulmasını istiyor.
• Hiçbir metin sembolik hediye için bir tutar sınırı vermiyor. En güvenli seçenek çocuğun kendi emeği: mektup, kart ya da resim.
• Hediye vermek zorunlu değildir; hiçbir metin veliden hediye beklemez.

Kısa cevap: Devlet okulunda öğretmene hediye vermek kural olarak yasaktır; 24 Kasım gibi özel günlerde verilen, maddi değeri olmayan sembolik hediyeler bunun dışındadır. Kitap, dergi ve takvim her zaman yasağın dışındadır. Altın, takı, giysi, yiyecek, para ve hediye çeki ise yasak kapsamındadır. Aşağıda her birinin kaynağı var.

Öğretmen hediye kabul edebilir mi?

Devlet okulunda çalışan öğretmen kamu görevlisidir ve hediye konusunda iki metne bağlıdır. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri Yönetmeliği hediyeyi genel olarak yasaklar. MEB’in Eğitim-Öğretim Hizmeti Verenler İçin Mesleki Etik İlkeleri ise Öğretmenler Günü gibi özel günlerde verilen, maddi değeri olmayan sembolik hediyeleri bu yasağın dışında tutar.

Kısacası öğretmen 24 Kasım’da bir çiçeği ya da çocuğun yazdığı kartı kabul edebilir; altını, parayı ya da pahalı bir hediyeyi kabul edemez. Aşağıdaki üç liste bu metinlerden; tırnak içindekiler metinlerin kendi cümleleri.

✓Yasağın dışında

Yönetmelik bunları hediye alma yasağının dışında sayar.

• Kitap, dergi, makale, kaset, takvim, cd veya buna benzer nitelikte olanlar (Yönetmelik md. 15)
• Kuruma yapılan, kamu hizmetine ayrılıp demirbaşa kaydedilen ve duyurulan bağışlar (ör. okula ya da sınıf kitaplığına) (Yönetmelik md. 15)

≈Öğretmenler Günü istisnası

MEB, 24 Kasım’da bu ilkeye uyulmasını istiyor.

• Öğretmenler Günü gibi özel gün ve haftalarda verilen, maddi değeri olmayan sembolik nitelikteki hediyeler (MEB Mesleki Etik İlkeler, ilke 12)
• maddi değeri olmayan sembolik (çiçek ve benzeri) nitelikteki hediyeler (Etik Kurulu, 2008/2)

✕Yasağın kapsamında

Yönetmelik bunları açıkça yasak kapsamında sayar.

• Hizmetten yararlananların vereceği her türlü eşya, giysi, takı veya gıda türü hediyeler (Yönetmelik md. 15)
• kutlama hediyeleri […] ve hediye çekleri (Yönetmelik md. 15)

Hiçbir metinde “şu tutara kadar serbest” diye bir sınır yok. Kaynaklar sayfanın sonunda.

Yönetmelik ne diyor?

Yönetmeliğin 15. maddesine göre “Kamu görevlilerinin hediye almaması, kamu görevlisine hediye verilmemesi ve görev sebebiyle çıkar sağlanmaması temel ilkedir.” Hediyenin tanımı geniş tutulmuş: “ekonomik değeri olan ya da olmayan” her türlü eşya ve menfaat.

Madde iki liste verir:

• Yasağın dışında kalanlar: kitap, dergi, takvim ve benzerleri; kuruma yapılan, kamu hizmetine ayrılıp demirbaşa kaydedilen bağışlar.
• Yasağın kapsamında olanlar: hizmetten yararlananların vereceği her türlü eşya, giysi, takı veya gıda; kutlama hediyeleri ve hediye çekleri.

Yönetmelikte “şu tutarın altı serbest” gibi bir sınır yok. Yönetmelik bütün kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanları kapsar; üniversiteler bu kapsamın dışındadır (md. 2).

MEB 24 Kasım için ne diyor?

MEB’in 8 Ekim 2026 tarihli ve 2026/72 sayılı 24 Kasım Öğretmenler Günü Genelgesi, öğrencilerin, velilerin ve okul-aile birliklerinin öğretmenlere vereceği hediyelerde mesleki etik ilkelere uyulmasını istiyor. O ilkelerin 12. maddesi şöyle:

Eğitimci, Öğretmenler Günü gibi özel gün ve haftalarda verilen, maddi değeri olmayan sembolik nitelikteki hediyeler hariç, mesleki kararını ve tarafsızlığını etkilemesi muhtemel herhangi bir hediyeyi kabul etmez.

Kamu Görevlileri Etik Kurulu da 2008/2 sayılı kararında aynı yönde: 24 Kasım’da “maddi değeri olmayan sembolik (çiçek ve benzeri)” hediyeler dışındakiler alınmamalı. Kurul bu kararı, öğretmenlere verilen altın ve benzeri hediyelerin günün anlamını zedelediğini belirterek almış.

Sembolik hediye ne demek?

Metinler bir tutar vermiyor, örnek olarak yalnızca çiçeği sayıyor. Üç metinden çıkan ölçü şu:

1. Günün anlamına uygun olsun. Teşekkür etsin, gösteriş yapmasın.
2. Maddi değeri olmasın. Öğretmeni borçlu hissettirmesin.
3. Öğretmenin kararını etkilemesin. Not, ödev ya da sınıf içi bir kararla ilgisi olmasın.

Çocuğun yazdığı mektup, çizdiği resim, sınıfın hazırladığı pano ve bir çiçek bu tanıma en açık biçimde uyar.

Kupa, kalem, defter gibi küçük eşyalar nereye düşer?

Kupa, kalem, defter, kalemlik ya da termos bir eşyadır; üstünde ne yazarsa yazsın yönetmeliğin “her türlü eşya” ifadesine girer. MEB’in sembolik hediye istisnasına girip girmediğini ise hiçbir metin açıkça söylemiyor. Biz de kupa basan bir atölyeyiz; bu yüzden açık söyleyelim: son söz okulun.

Küçük bir eşya düşünüyorsan:

• Devlet okulundaysan önce sor. Okulun 24 Kasım için velilere bir duyurusu var mı, okul idaresine ya da okul-aile birliğine sor.
• Seçersen kişisel olsun. Üstünde çocuğun kendi çizimi ya da sınıfın isimleri olsun; hediyenin değeri fiyatında değil, çocuğun emeğinde olsun.
• Kartı unutma. Okul eşya kabul etmiyorsa çocuğun kartı yine en güzel hediyedir. Öğretmene hediye notu yazımızda yazdırılabilir bir kart var.

Hediye vermek zorunlu mu?

Hayır. Yönetmelik de MEB’in ilkeleri de hediyeyi sınırlar; hiçbiri veliden hediye beklemez. Veli gruplarında dile getirilen bir kaygı, katılmayan ailenin çocuğunun dışlanmasıdır. Bunun en kolay yolu, hediyenin yanına bütün çocukların kendi notunu eklemesidir: katkı veren de vermeyen de aynı kartta yer alır. Sınıfça toplanan paraya katılmak gönüllüdür; kimin katıldığı grupta paylaşılmamalıdır.

Öğretmen hediyeyi geri çevirirse?

Kırılma. Öğretmen kendi bağlı olduğu kuralı uyguluyor; bazı öğretmenler bunu yıl başında velilere kendisi söyler. Hediyeyi geri al, çocuğun kartını ya da mektubunu bırak. Kart her durumda kabul edilir.

Özel okulda kural farklı mı?

Etik Yönetmeliği kamu kurumlarında çalışanları kapsar; özel okul öğretmeni kamu görevlisi değildir. MEB’in mesleki etik ilkeleri ise “eğitim-öğretim hizmeti verenler” için yazılmıştır ve okulun kendi kuralı da olabilir. Özel okulda da en doğrusu sade ve sembolik bir hediye; okulun velilere yaptığı duyuruya bak.

Yıl sonunda ya da başka bir günde kural farklı mı?

MEB’in istisnası, ilkenin kendi sözleriyle “Öğretmenler Günü gibi özel gün ve haftalar” için. Bu günlerin dışında yönetmeliğin genel kuralı geçerlidir: temel ilke, öğretmene hediye verilmemesidir. Yıl sonunda da en güvenli teşekkür çocuğun mektubudur.

Sınıfça hediyede kural ne?

Sınıfça toplanan parayla öğretmene alınan kişisel bir hediye de aynı kurala bağlıdır. Yönetmelik, kuruma yapılan ve demirbaşa kaydedilen bağışları yasağın dışında sayar; sınıf kitaplığına kitap ya da sınıfın kullanacağı bir malzeme bu yüzden iyi bir seçenektir. Bunu okul idaresiyle konuşarak yap. Plan ve kişi başı hesap için sınıfça öğretmene hediye yazımıza bak.

Hangi hediye kurala göre nerede?

Bu yazı genel bilgi verir, hukuki görüş değildir. Metinleri 23 Ekim 2026’da resmî kaynaklarından okuduk; kaynaklar aşağıda.

Kaynaklar

1. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, md. 2 ve md. 15 (Resmî Gazete, 13.04.2005, sayı 25785)
2. MEB, Eğitim-Öğretim Hizmeti Verenler İçin Mesleki Etik İlkeler, ilke 12 “Hediye Alma”
3. MEB Genelgesi 2026/72, “24 Kasım Öğretmenler Günü” (8 Ekim 2026), madde 15
4. Kamu Görevlileri Etik Kurulu İlke Kararı 2008/2, “24 Kasım Öğretmenler Günü”

Son güncelleme: 24 Ekim 2026